12 ශ්රේණිය | දේශපාලන විද්යාව
1.1 දේශපාලන විද්යාව හඳුනා ගැනීම
දේශපාලනය, බල අරගලය සහ විද්යාත්මක හැදෑරීම පිළිබඳ සම්පූර්ණ විස්තරය
1දේශපාලනය යනු කුමක්ද?
දේශපාලනය යනු දේශපාලන වශයෙන් සංවිධානය වූ මිනිස් සමාජයක් තුළ දේශපාලන බල අරගලය ක්රියාවට නැංවෙන ප්රායෝගික ක්රියාදාමයයි. මෙහිදී බලය ලබා ගැනීම, තහවුරු කිරීම සහ ව්යාප්ත කිරීම සඳහා දේශපාලනඥයින් සහ පක්ෂ සිදුකරන ක්රියාවන් මූලික වේ.
2දේශපාලන ක්රමයක් මුහුණ දෙන ගැටළු
සෑම දේශපාලන ක්රමයක්ම ප්රධාන ගැටළු වර්ග තුනකට මුහුණ දෙයි:
දේශපාලන ගැටළු
ආර්ථික ගැටළු
සමාජ ගැටළු
3දේශපාලන විද්යාව (Political Science)
දේශපාලන විද්යාව යනු මිනිස් සමාජයේ පොදු අභිලාෂයන් ඉටු කර ගැනීම සඳහා වඩාත් සුදුසු රාජ්ය ක්රමය, ආණ්ඩු ක්රමය සහ දේශපාලන-ආර්ථික ව්යුහය කුමක්ද යන්න විද්යාත්මකව හදාරන විෂයයයි.
දේශපාලනය vs දේශපාලන විද්යාව
- දේශපාලනය: ප්රායෝගික ක්රියාදාමයකි (Practical Activity).
- දේශපාලන විද්යාව: ශාස්ත්රීය හා න්යායාත්මක විෂයයකි (Academic Discipline).
ඇරිස්ටෝටල් (Aristotle)
4පළමු භාවිතය සහ Polis
දේශපාලන විද්යාවේ පියා ලෙස සැලකෙන ඇරිස්ටෝටල් විසින් රචිත "Politics" ග්රන්ථය හරහා මෙම විෂය ආරම්භ විය.
Polis (පොලිස්): ග්රීක භාෂාවෙන් මෙහි අර්ථය "නාගරික රාජ්යය" යන්නයි. එකල දේශපාලනය යනු මෙම නාගරික රාජ්ය පිළිබඳ හැදෑරීමයි.
5දේශපාලන විද්යාවේ විෂය ක්ෂේත්රය
1948 යුනෙස්කෝ (UNESCO) සම්මේලනයට අනුව විෂය ප්රධාන කොටස් 4කට බෙදේ:
බල අරගලයේ අරමුණු
- බලය අල්ලා ගැනීම
- බලය තහවුරු කර ගැනීම
- බලය ව්යාප්ත කර ගැනීම
නූතන දෘෂ්ටිකෝණය
නූතන දේශපාලන විද්යාව හුදෙක් රාජ්යය ගැන පමණක් නොව, මිනිසාගේ දේශපාලන චර්යාව සහ බලය බෙදී යන ආකාරය ගැන වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි.
අධ්යයන අංශ
- දේශපාලන දර්ශනය
- දේශපාලන චින්තනය
- දේශපාලන මතවාද
ප්රසිද්ධ දේශපාලන දාර්ශනිකයින්
සොක්රටීස් (Socrates)
ප්ලේටෝ (Plato)
ඇරිස්ටෝටල් (Aristotle)
🎮 දේශපාලන විද්යා දැනුම Game එක
ඔබ ඉගෙන ගත් කරුණු ඇසුරින් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න!