උඳුවප් පුර පසළොස්වක පෝය

උඳුවප් පෝය හා බැඳි ඓතිහාසික පසුබිම

මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කිරීමෙන් පසු අනුලා දේවිය ඇතුළු කාන්තාවන්ට පැවිදි වීමට අවශ්‍යතාවයක් ඇති විය. ඒ සඳහා දඹදිව සිට සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේ වැඩම කරන ලෙස මිහිඳු හිමියන් කළ දැනුම් දීම අනුව, ධර්මාශෝක අධිරාජයා තම දියණිය වූ සංඝමිත්තා මෙහෙණිය ලක්දිවට පිටත් කළේය.

දකුණු බෝධි ශාඛාව වැඩමවීම

ධර්මාශෝක රජු බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වූ ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දකුණු ශාඛාව රන් කටාරමක තැන්පත් කර සංඝමිත්තා මෙහෙණිය සමඟ ලක්දිවට එවන ලදී. එම බෝධි ශාඛාව දඹකොළ පටුනට වැඩම කළ අවස්ථාවේදී දෙවනපෑතිස් රජු කරවටක් ජලයේ බැස එය මහත් භක්තියෙන් පිළිගත් බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ. මෙම උතුම් වෘක්ෂය පසුව අනුරාධපුර මහමෙව්නා උයනේ රෝපණය කරන ලද අතර එය අද වන විට ලොව පවතින පැරණිතම ලිඛිත ඉතිහාසයක් ඇති වෘක්ෂය ලෙස සැලකේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂුණී ශාසනය

සංඝමිත්තා මෙහෙණියගේ පැමිණීමත් සමඟ අනුලා දේවිය ඇතුළු කාන්තාවන් පන්සියයක් සසුන්ගත වූහ. මෙයින් ලක්දිව භික්ෂුණී ශාසනය ස්ථාපිත වූ අතර, එය මෙරට සමාජයීය හා ආගමික දියුණුවට මහත් පිටිවහලක් විය. කාන්තාවන්ට අධ්‍යාත්මික විමුක්තිය සලසා ගැනීමටත්, ධර්ම ප්‍රචාරයේ යෙදීමටත් මෙයින් අවස්ථාව සැලසුණි.

සිරිපා වන්දනා සමය

ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ තවත් සුවිශේෂී චාරිත්‍රයක් වන ශ්‍රී පාද වන්දනා සමය ආරම්භ වන්නේද උඳුවප් පෝය දිනයෙනි. "හිමගත වීම" ලෙස හඳුන්වන මෙම කාලසීමාව උඳුවප් පෝය දින සිට ඉදිරි වෙසක් පෝය දක්වා මාස හයක කාලයක් පවතී. සමන් දෙවියන්ගේ ආරාධනයෙන් බුදුරදුන් පිහිටුවූ සිරිපා පියුම වැඳ පුදා ගැනීමට දහස් ගණන් සැදැහැවතුන් සිරිපා කරුණා කරන්නේ මෙදින සිටය.