ඓතිහාසික සහ වත්මන් විස්තරය
පරම ධම්ම චේතිය පිරිවෙන ශ්රී ලංකාවේ රත්මලාන ප්රදේශයේ පිහිටි ප්රසිද්ධ හා ඉතිහාසගත බෞද්ධ අධ්යාපන ආයතනයකි. මෙම පිරිවෙන 1841 වසරේ වලණේ ශ්රී සිද්ධාර්ථ මහනායක හිමියන් වහන්සේ විසින් ස්ථාපිත කරන ලදී. ආරම්භක අවධියේදී මෙය භික්ෂූන් වහන්සේලාට ධර්ම අධ්යාපනය ලබා දෙන කුඩා ආයතනයක් ලෙස පැවති අතර, කාලයත් සමඟ ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ පිරිවෙනක් බවට වර්ධනය විය.
මෙම පිරිවෙන තුළ පාලි, සිංහල, සංස්කෘත, බෞද්ධ දර්ශනය, ඉතිහාසය හා භාෂා විෂයයන් පිළිබඳ ගැඹුරු අධ්යාපනය ලබා දෙනු ලැබීය. බෞද්ධ සසුන රැක ගැනීමත්, භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ විනය, ධර්මය සහ ප්රඥාව වර්ධනය කිරීමත් මෙහි ප්රධාන අරමුණු විය. ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදය සඳහා ද මෙම පිරිවෙන විශාල දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.
පරම ධම්ම චේතිය පිරිවෙනෙන් බිහි වූ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා බෞද්ධ අධ්යාපනය, ධර්ම දේශනා, ග්රන්ථ රචනා හා සමාජ සේවාවන් තුළ ප්රමුඛ භූමිකාවක් ඉටු කර ඇත. එසේම, මෙහි පුස්තකාලය බෞද්ධ ග්රන්ථ හා ඉතිහාසික ලේඛන රැසක් සංග්රහ කර ඇති වටිනා ජාතික සම්පතක් ලෙස සැලකේ.
සමස්තයෙන් බලන විට, පරම ධම්ම චේතිය පිරිවෙන ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ අධ්යාපනයේ, ආධ්යාත්මික සංවර්ධනයේ හා සමාජීය වටිනාකම් රැකගැනීමේ අතිශය වැදගත් ස්ථානයක් ලෙස අදත් ගෞරවයෙන් පිළිගනු ලබයි.