ඇසළ පුර පසළොස්වක පෝය

ඇසළ පෝය හා බැඳි සුවිශේෂී ශාසනික සිදුවීම්

ඇසළ පෝය දිනය බුද්ධ චරිතයේ සංධිස්ථාන රැසක් සනිටුහන් කරයි. බෝසතාණන් වහන්සේ මහාමායා දේවියගේ කුස පිළිසිඳ ගැනීම, සිද්ධාර්ථ කුමාරයාගේ උපත, රාහුල කුමරුගේ උපත සහ මහා අභිනිෂ්ක්‍රමණය යන සියල්ල ඇසළ පෝය හා සබැඳී පවතී.

ධර්මයේ ඇරඹුම

බුද්ධත්වයෙන් දෙමසකට පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ බරණැස ඉසිපතන මිගදායට වැඩම කොට අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ, වප්ප, භද්දිය, මහානාම, අස්සජී යන පස්වග මහණුන්ට "ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය" දේශනා කළ සේක. මෙහිදී අන්තගාමී පිළිවෙත් දෙක බැහැර කර මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව හෙවත් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ලොවට හෙළිදරව් විය.

තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයේ වස් වැසීම

බුදුරජාණන් වහන්සේ තම මාතෘ දිව්‍ය රාජයා ඇතුළු දේව පිරිසට අභිධර්මය දේශනා කරනු පිණිස තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට වැඩම කොට වස් සමාදන් වූයේද ඇසළ පෝය දිනකදීය. එසේම බුදුරදුන් ප්‍රථම වරට යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පෑවේද මෙදිනම වේ.

ලක්දිව ඇසළ අසිරිය හා දළදා වහන්සේ

ලක්දිව ඉතිහාසය දෙස බලන විට, හේමමාලා කුමරිය සහ දන්ත කුමරු විසින් ශ්‍රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මෙරටට වැඩම කරවනු ලැබුවේ ඇසළ සමයේදීය. මේ නිමිත්තෙන් වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන මහනුවර ඓතිහාසික සෙන්කඩගල ඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යය ලොවම අවධානය දිනාගත් සංස්කෘතික මංගල්‍යයකි. එසේම ලක්දිව ප්‍රථම මහණ උපසම්පදාව වන අරිට්ඨ කුමරු ඇතුළු පිරිස පැවිදි වීමද ඇසළ පෝය දිනයක සිදුවිය.

පෙරහැර මංගල්‍යය හා වස් සමාදන් වීම

"වස්සාන" කාලය ආරම්භ වෙමින් භික්ෂූන් වහන්සේලා ඇසළ පෝයට පසු දින වස් සමාදන් වීම සිදු කරති. මේ කාලය ගිහි බෞද්ධයන්ට භික්ෂූන් වහන්සේලාට ඇප උපස්ථාන කරමින් පින් දහම් රැස් කර ගැනීමට ලැබෙන මහාර්ඝ අවස්ථාවකි. කතරගම, දෙවිනුවර ඇතුළු සිද්ධස්ථාන රැසක ඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යයන් පවත්වමින් රටට ආශිර්වාද ප්‍රාර්ථනා කිරීමද මෙම කාලයේදී සිදුවේ.