බක් පුර පසළොස්වක පෝය

බක් පෝය සහ නාගදීප ගමනේ සවිස්තරාත්මක ඉතිහාසය

බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පස්වන වසරෙහි ජේතවනාරාමයේ වැඩ වසන කල්හි, ලක්දිව නාගදීපයේ මහෝදර සහ චූලෝදර යන නා රජුන් දෙදෙනා අතර මැණික් පුටුවක් අයිති කර ගැනීම සඳහා මහා යුද්ධයක් ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබිණි. මහෝදර නා රජු නාගදීපයේ පාලකයා වූ අතර චූලෝදර ඔහුගේ බෑණනුවන් විය. මහෝදරගේ සොහොයුරියට (චූලෝදරගේ මවට) ඇගේ පියා විසින් දෙන ලද වටිනා මැණික් පුටුවක් අයිති කර ගැනීම මෙම ආරවුලට හේතුව විය.

එදින හිමිදිරියේ ලෝකය දෙස බැලූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම විපත දැක, කරුණාවෙන් යුතුව නාගදීපයට වැඩම කිරීමට තීරණය කළහ. ජේතවනාරාමයේ දොරටුව අසල කිරිපලු රුකකට අධිගෘහිතව සිටි "සමිද්ධි සුමන" දෙවියන් එම රුක කුඩයක් ලෙස බුදුරදුන්ට ඉහළින් දරාගෙන බුදුරදුන් සමඟ නාගදීපයට පැමිණියහ.

නාගයන් දමනය කිරීම

යුධ පිටියට වැඩම කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසේ වැඩ සිටිමින් මුළු ප්‍රදේශයම අඳුරු කළහ. ඉන් බියට පත් නාගයන් පසුව බුදුරදුන් පෑ ප්‍රාතිහාර්යයන් දැක දමනය වූහ. අනතුරුව බුදුරජාණන් වහන්සේ වෛරයේ ආදීනව සහ සාමයේ අගය පෙන්වා දෙමින් ධර්ම දේශනා කළ සේක. ධර්මය ශ්‍රවණය කළ නා රජුන් දෙදෙනා ඇතුළු අසූ කෝටියක් නාගයෝ තෙරුවන් සරණ ගියහ.

මිණිපළඟ චෛත්‍යය

තම වෛරය සංසිඳුවා ගත් නා රජුන් දෙදෙනා එම මැණික් පුටුව බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළහ. බුදුරදුන් එම පුටුව මත වැඩ හිඳ නාගයන් පූජා කළ දානය පිළිගත් සේක. පසුව එම මැණික් පුටුව සහ සමිද්ධි සුමන දෙවියන් රැගෙන ආ කිරිපලු රුක නිදන් කර නාගදීපයේ මහා චෛත්‍යය ඉදිකළ බව ශාසන ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

බක් පෝය සහ ස්වභාවධර්මය

බක් මාසය ශ්‍රී ලාංකික අපට ස්වභාවධර්මයේ අසිරිය රැගෙන එන මාසයකි. එරබදු මල් පිපී, කොහාගේ නාදය ඇසෙන, අස්වනු නෙළන මෙම කාලසීමාව සිංහල අලුත් අවුරුද්ද සමඟද බැඳී පවතී. එම නිසා බක් පෝය ආගමික මෙන්ම සංස්කෘතික වශයෙන්ද අපට ඉතා සමීප පෝය දිනයකි.